Zemin kaplamalarında, malzemenin kendisi kadar önem taşıyan yegane unsurlardan biri de alt zeminin durumudur. Alt zemin dediğimizde, malzemenin döşeneceği zeminden bahsediyoruz. Tıpkı diğer zemin kaplamalarında olduğu gibi, halının da döşeneceği alt zeminin yeterli koşulları sağlaması gerekmektedir. Alt zemini uygun olmayan bir ortama döşenen halı, görünüm kaybı, gözle görülür hasarlar, lekelenme, yapıştırma bozuklukları, tabakalara ayrılma ve boyutsal dengenin bozulması gibi türlü sorunla karşılaşacaktır. Ayrıca tüm bu sorunların bir anda ortaya çıkmayabileceği, yani ilk etapta düzgün görünen halının zaman içersinde deformasyona uğrayabileceğini kesinlikle göz ardı etmemek gerekir. Alt zemindeki sıkıntı, kısa zamanda olmasa da uzun vadede halının yıpranmasına neden olacaktır. Bu anlamda, halı döşeyecek firma ya da uygulayıcının her türlü işlem öncesinde alt zemini kontrol etmesi bir zorunluluk olarak kabul edilmelidir.
Alt zemin, müşterinin tercih ettiği halının yapısına ve çeşidine uygun olarak hazırlanmalıdır. Döşeme işlemi öncesinde, zeminde bulunan her türlü çatlak, yarık ve yüzey düzensizliğinin tamamen giderilmesi ve düzgün, hazır ve halının zaman içerisinde aşınmasına mani olacak bir yüzey sağlanması gerekir. Bunun dışında alt zeminin yapısal olarak sağlam ve uygulamayı olumsuz etkileyecek her nevi yabancı maddeden temizlenmiş olması çok büyük önem arzeder. Ayrıca alt zeminde yama bileşenleri kullanıldıysa, bu karışımların da uygulamaya uygun olması gerekir. Söz konusu halı olduğu için, karışımın polimer bazlı olması önerilir. Yamalı alanların geçirgen ve alkali olma ihtimali oldukça yüksek olduğu için bu alanlarda ihtiyaç duyulacak yapıştırıcı uygulamalar yeterli olmayabilir. Bu durumda en iyi neticeyi almak için yamalı alanların iyice doldurulması gerekir.
Halı eğer beton bir zemin üzerine döşenecekse, beton zeminin denetlenmiş, temizlenmiş ve kesinlikle kurulanmış olması gerekir. Yüzeyde bulunan tüm çatlak, çentik ve bağlantı noktalarının tamamen yamanması ya da onarılması tavsiye edilir. Beton zeminlerde kurulumdan önce ayrıca zemin nem emisyon oranı ve yüzey pH değerinin de belirlenmesi çok önemlidir. Bu hususta dikkat edilmesi gereken nokta; beton zeminlerin tam anlamıyla onarılıp kurutulduğunda bile yüzeye rutubet sızdırabilir oluşudur. Nem emisyon oranı uzun vadede, halının cinsine ve döşenme yöntemine bağlı olarak performansını önemli ölçüde etkileyecektir. Rutubetin beton zemine nüfuz etmesini önlemek amacıyla düzgün bir şekilde döşenmiş, onaylı ve sağlam bir nem zarı kullanmak akıllıca olacaktır. ?Beton zeminler dışında, ahşap zeminler de halının döşenebileceği alt zeminleri oluşturabilir. Tıpkı beton zeminlerde olduğu gibi ahşap zeminlerin de yapısal olarak sağlam olması gerekir. Kontrplak ya da sert ahşap gibi alt zeminler üretici tarafından sağlanan teknik bilgilere uygun kurulmuş olmalıdır. Halı döşenmeden once de yüzey üzerindeki tüm düzensizliklerin, çatlakların, ufak delik ve aralıkların doldurulması ya da tümden onarılması tavsiye edilir.
Şu ana kadar bahsettiğimiz alt yüzeyler arasında ufak tefek farklılıklar olsa da birleştikleri temel nokta, düz bir yüzeye sahip olmaları gerektiğidir. Halıdan uzun vadede tam verim alabilmek için, alt zemin hangi malzemeden oluşursa oluşsun temiz düz ve sağlam olmalıdır. Diğer iki alt zemin türünün aksine, metal alt zeminlerde yağ, toz ve toprak gibi halıya bütünüyle zarar verecek maddeler bulunabilir. Bu durumda metal malzeme; düz bir yüzeye sahip olması için işlem görmesi dışında, lekelenmeleri de önleyecek şekilde temizlenmek durumundadır. Metal zeminlerde sıklıkla görülen bir başka durum da yüzeyine yapıştırıcılara karşı verdiği tepkidir. Metal yüzeylerde kullanılan yapıştırıcılar oksitlenme ya da diğer kimyasal tepkimelere neden olacaktır. Bu anlamda, halı döşeme işleminden önce yüzeyin mutlaka zımparalanması gerekir.
Halının döşenebileceği bir diğer alt zemin ise esnek kaplama malzemeleridir. Esnek kaplama malzemeleri arasında PVC, vinil ve linolyumu sayabiliriz. Bu tür zeminler üzerine halının döşenebilmesi için, malzemenin sabstrata sağlam bir biçimde bağlanmış olması gerekir. Burada anlatmak istediğimiz, alt zemin de olsa esnek kaplamaların herhangi bir şekilde yerinden oynama riskinin olmaması gerektiğidir. Tüm bunlar dışında, halının döşeneceği ortam sıcaklığının 18 ila 35 derece arasında, bağıl nem oranının ise maksimum %65 olması gerektiğini belirtmekte fayda var. Ortam sıcaklığının bu değerler dışında olması halinde döşeme işlemi kesinlikle yapılmamalıdır.
|